Нæ республикæйы нывгæнджыты куыстытæ, Транскамы арæзтады тыххæй ахсджиаг æрмæджытæ, рагон чингуытæ, ирон адæмы культурæ æмæ цардыуаг æвдисæг дзауматæ. Транскамы арæзтад æмæ Садоны зды æмæ цинчы комбинаты музей Алагиры куы байгом, уӕдӕй рацыд 30 азмæ ‘ввахс. Къорд азты йæм хъуыд базилын. Бындурон цалцæгмæ бавнæлдтой фарон. Ныртæккæ куыстытæ цы къæпхæныл сты, уый сбæрæг кодтой парти «Иугонд Уæрæсе»-йы регионалон штабы уæнгтæ. Проект «Партион десант»-мæ гæсгæ ма цавæр объекттæ бабæрæг кодтой æмæ хатдзæгтæй разыйæ баззыдысты æви нæ, уый тыххæй радзурдзæн нæ уацхæссæг Калоты Дзерассæ
Æмæ уый, иу дæнцæг кусджытæ цы къуылымпыдзинæдтимæ æмбæлдысты, уыдонæй. Музейы разамонæг Баситы Жаннæйы ныхæстæм гæсгæ, бæстыхайы къорд азты хъармгæнæн системæ нæ фæлæ дзы хуымæтæг æнцойдзинæдтæ дæр нæ уыд. Сæхæдæг кæд хъарм уæлæдаржсы куыстмæ цæуын сахуыр сты, уæд экспонаттæ бахъахъхъæнын та зындæр у.
Транскамы арæзтад æмæ Садоны зды æмæ цинчы комбинаты музей Алагиры байгом 2004-æм азы. Уæдæй фæстæмæ цалцæггонд никуы æрцыд. Кусджытæ хи хъарутæй зылдысты бæстыхаймæ. Бындурон рацарæзт райдыдта ивгъуыд аз июлы. Объекты сæр ногæй раивтой, снывыл кодтой хъармгæгæн системæ, баххæст кодтой мидæггаг куыстытæ. Куыстыты цыд æмæ хæрзхъæддзинад сбæрæг кодтой парти «Иугонд Уæрæсе»-йы активисттæ.
Ноджы ма ам фæзынд хи мæ зилæн уаттæ. Объект ма ифтонггонд уыдзæн зынгсирвæзты ныхмæ æмæ видеоцæстдарды системæтæй. Куыстытæ æххæстгæнджыты ныхæстæм гæсгæ, архайынц æнæрлæугæйæ. Уый та, уый тыххæй, цæмæй бæстыхай эксплуатацийы афойнадыл радтой. Музейы дуæртты фыццаг уазджытæн байгом кæндзысты майы мæй.
Куыстыты хатдзæгтæй партийы архайджытæ баззадыст разыйæ. Бынæттон нывгæнджыты куыстытæ, Транскамы арæзтады тыххæй ахсджиаг æрмæджытæ, рагон чингуытæ, уыимæ ирон адæмы культурæ æмæ цардыуаджы алыхуызон дзауматæ. Ацы æрмæг ма тагъд рæстæг фæнд кæнынц ноджы фæхъæздыгдæр кæнын. Уый тыххæй хæстæгдæр рæстæг активисттæ сæ курдиат фæхæццæ кæндзысты республикæйы культурæйы министрадмæ. Мониторингы дарддæры объект Црауы культурæйы хæдзар.
Бæстыхай сарæзтой æнусы æмбисы размæ. Ам, æрвылбон архайынц 240 сывæллоны бæрц, дæс здæхтмæ гæсгæ. Националон кæфтытæ, адæмон инструменттæ, театралон дæсныдзинад æмæ ма суанг фæсарæйнаг кæфтытæ дæр. Культурæйы артдзæсты æмбæлгæ уавæртæ кæй нæ уыд, уымæ гæсгæ аивады сæхи фæлварын фæсивæдæн сæ бон æххæстæй нæ уыд.
Сценæйæ уæлдай ма сног кодтой уæлæдарæс дарæн агъуыст, чиныгдон æмæ хи мæ зилæн уаттæ. Ныртæккæ ам ис æппæт нырыккон уавæртæ дæр. Фæзынд дзы ног мебель дæр.
Базылдысты бæстыхайы алыварсмæ дæр. Культурæйы хæдзары кусджыты ныхæстæм гæсгæ, уæлдай æргом аздахын хъæуы объекты алыварс цы быру ис, уымæ.
Баххуыс ма кæндзысты ног музыкалон инструменттæ самал кæнынæн дæр. Парти «Иугонд Уæрæсе»-йы регионалон штабы актив ахсджиаг æхсæнадон объектты цалцæг æмæ арæзтады цыдмæ сæ хъус дарынц проект «Партийный десант»-мæ гæсгæ.
Калоты Дзерассæ
