Сæрды бирæтæн сæ уарзондæр гагадыргъ – харбыз у. Нæ республикæйы, базрадон тæрхæджытæ уымæй дзаг сты. Кæд æмæ хъæууон хæдзарады ацы къабазы нæ бынæттон фæллойгæнджытæ æнтыстджынæй архайынц, уæддæр Цæгат Кавказы регионты хсæн тыллæджы бæрц къаддæр у. Бæрæггæнтæ снысан кодта Стъараполы статистикæйы службæ. Афтæмæй, Цæгат Ирыстоны фарон, харбызы тыллæг æрæмбыр 1 мин æмæ 200 тоннæйы. Хъуыддагмæ лæмбынæг куы æркæсæм, уæд нæ республикæйы тæрхæджытæ ацы гага дыргъй фылдæр дзаг кæнынц сыхаг республикæтæ. Се`хсæн Дагестаны Республикæ. Уым тыллæг систой 204 мин тоннæйы харбыз.
Ахæм уавæримæ, бынæттон зæххкусджытæ разы не сты. Цы æрæмбырд кæнынц, уый ауæй кæнынц зын хъуыддаг у. Уыимæ ма, се`хсæн ис ахæмтæ æмæ æмбæлгæ фадæттæ кæмæн нæй. Зæгъæм, хъæууон хæдзарады кусæг Æлборты Гоча. Ацы куыст кæны 6 азы. Ацы аз та ныссагъта 20 гектары харбыз.
Æлборты Гоча харбызты куыст кæнын райдыдта 6 азы размæ. Уыцы рæстæгмæ бæркадджын тыллæг æрæмбырд кæныны сусæгдзинæдтæ се ‘ппæт дæр базыдта. Куыд зæгъы, афтæмæй бирæтæ сцымыдис вæййынц, ома, Ирыстоны харбызтæ куыд зайынц, зæгъгæ. Фæлæ, зæххкусæджы ныхæстæм гæсгæ, дæ куыст хорз куы зонай, уæд дзы зынæй æппындæр ницы ис.
Харбыз байтауыны размæ хуымыл байтауынц кленкæ. Уый та цæмæй кæрдæг ма рæза. Уымæй уæлдай ма харбызтыл дон кæнын дæр нал фæхъæуы. Целлофаны бын хид кæны æмæ харбыз донæй цух не `ййафы. Афтæмæй 60 бонмæ гага дыргъ сцæттæ вæййы. Сæ уæз 8 киллграммæй 20 килограммы бæрц. Æлборты Гочамæ ис цалдæр мыггаджы, суанг ма голландскийкæй ханынц, ахæм дæр. Волгограды сæ самал кæнынц. Нæлгоймаг куыд зæгъы, афтæмæй кæй байтыдта, уыдонæй сты æппæты æнцондæр дарæн. Уымæй уæлдай ма иннæ мыггæгтимæ абаргæйæ хæрзад дæр сты. Ацы аз Æлборты Гоча харбызы мыггаг ныссагъта 20 гектары фæзуатыл. Харбызмæ зилынæн сæрмагонд техникæйæ пайда кæнæн нæй. Райдианæй суанг тыллæг æмбырд кæныны рæстæгмæ йæм зилынц къухæй. Тыллæг æмбырд кæнын та райдайынц июлы кæроны. Уыцы хъуыддаджы йын æххуыс кæнынц хъæуы цæрæг лæппутæ. Æлборты Гочайæн кæд æххуыс сты, уæд сæхæдæг та æхцайы фæрæзтæ бакусынц.
Ныртæккæ тыллæг æмбырд кæнынц æрвылбон. Хъыгагæн, ацы аз бынтон бæркадджын нæ рауад. Боныхъæд сæ бахъыгдардта. Куы иу уарынты бын фесты, куы та иу зæхх ныххус.
Æлборты Гоча йæ харбызтæ уæй кæны куыд нæхи республикæйы, афтæ Уæрæсейы иннæ регионты дæр. Фæлæ, хъыгагæн, нæхи республикæйы зындæр уæй гæнæн сты. Уымæн æмæ нæ базарадон центырты æмæ дуканитæ æндæр регионтæй ласт харбызтæй дзаг сты. Цæгат Ирыстоны цæрджытæй бирæтæ зонгæ дæр нæ кæнынц, нæхимæ дæр экологон æгъдауæ сыгъдæг æмæ хæрзад харбызтæ кæй рæзы уый. Нæлгоймагмæ фидæнмæ бирæ пълæнттæ ис. Фæлæ, йæм йæхи зæххытæ, хъыгагæн нæй. Ивгъуыд аз Къостайы хъæуы хаддзоны райста зæххытæ, ацы аз та Мичуринæйы. Фидарæй йæ уырны, йæхи зæххытæ йæ къухы куы бафтид, уæд æнæхъæн Ирыстон экологон æгъдауæй сыгъдæг дыргътæ æмæ халсартæй сифтонг кæнид.
Хуасдзауты Алинæ
