Гиды æмæ экскурсоводы дæсныйæдтæм цымыдисдзинад нæ республикæйы рæзы. Туристты нымæцыл фты. Фылдæр фæрсын райдыдтой горæты экскурситы тыххæй. Адæмы фæнды регионы аивдæр бынæттæ базонын, хæхбæсты алæмæты æрдз фенын. Нæ дарддæры æрмæджы хъайтар ацыд ахуыртæ республикæйы куыстдæттыны комитеты æмæ ныр сси квалификациимæ гид. Йемæ ма ног дæсныйад райстой 40 адæймаджы.
Алы гид дæр йæ куысты сæйрагдæрыл нымайы республикæйы уазджыты зæрдæты æхсызгон æнкъарæнтæ ӕвзӕрын кæнын. Цымыдисаг цаутæй райгуырæн зæххмӕ ссӕуӕг туристты дисы бафтауынӕн Николай ацыд профессионалон цæттæдзинады курсытæ. Ахуыр кодта предметтæ, ныхас кодта эксперттимæ, иртæста, туристты æппæты тынгдæр цы цымыдис кæны, уый.
Куыстдæттыны комитеты ахуыртæ Николайы хуызæн чи ацыд, уыдон ацы аз 40 адæймагæй фылдæр сты. Ныр сæ алчидæр у квалификациимæ специалист. Сæ бон æрмæст Ирыстоны рæсугъд бынæттæ æвдисын нæу, фæлæ ма зонынц фыццаг медицион æххуыс бакæнын. Туристтæн радзурын кувæндæтты хи куыд дарын хъæуы æмæ цавæр дарæсы цæуæн ис уырдӕм, уый.
Курсытæ лæвар сты. Фæстæдæр туризмы комитеты ис фæлварæн раттӕн æмæ аттестат райсӕн. Дарддæр бар ис къабазы кусын, ног закъон куыд амоны, афтæ. Хъæугæ информаци базонæн ис гидты ассоциацийы. Цалдæр мæйы куыстмæ бафыстой 2 бадзырды. Уыимæ ма «фыдыбæстæ хъахъхъæнджытæ» фондимæ.
Регионы гидтæ æмæ экскурсоводты нымæц æппынæдзух рæзы. Фылдæр кæнынц Ирыстонмæ туртæ дæр. Интернеты «экскурси», зæгъгæ ныхас бафыс æмæ балцы дӕсгай хуызтæ рагæпп кæнынц. Профессионалон кадртæ бацæттæ кæнынæн фæсидтысты Цæгат Ирыстоны паддзахадон университетмæ.
Гидты куыст æмбæлгæ фæткыл скæнын, йæ райрæзтыл кусынæн хъæуы закъоны бындурыл ивддзинæдтæ снысан кæнын. Ахæм хъуыдыйыл хæст сты гидтæ сæхæдæг дæр. Æрмæст бæстон лæггады фæстæ туристты фæстæмæ Ирыстонмæ сыздæхын.
