Тетрӕдтӕ, ручкӕтӕ, чингуытӕ ӕмӕ скъолайы дарӕс — музейы цы дзауматæ хъуамæ ма уой, уыдон систы экспозицийы сæйраг хай. Авджы бын — тугæйдзаг сентябры катай ӕмӕ хъизӕмӕрттӕй дзаг дзаумӕттӕ. Зӕгъӕм, къаба — урс раздарӕн, æфцæггот, манжеттӕ — сӕ чысыл хицауы сын ныронг ссарын нæ бантыст, фӕлӕ бӕлвырдӕй зӕгъӕн ис — уыцы ӕртӕ боны чызг нӕ бафӕрӕзта.
Уыцы цауты хронологи ам хъуыды кӕнынц минутӕй-минутмӕ, суанг секундмӕ дӕр. Алы уысм дӕр иртæст у лыстӕггай. Фыццаг зал — кадджын линейкӕ. 10А, 3Б, 9Г — ӕппӕт дӕр, уыцы сау райсом куыд уыд, афтӕ. Раздӕр ам уыдис актон зал — пъол, цар, къултӕ, куыд бæстыхай, афтæ æнæвнæлдæй ныууагътой, фыдохы фæдтæ æрбацæуджытæ уынынц сæхи цæстæй. Алы скъуыд ӕмӕ цъӕррӕмыхсты фӕстӕ дӕр ис йӕхи истори, къулты ӕхгӕд æрцыдысты хъӕртӕ ӕмӕ ӕбуалгъы хъизӕмӕрттӕ. Залты сабыргӕнӕн музыкӕ, традицион кӕлмӕрзӕнтӕ, авдæн, ам ма байхъусын ис ивгъуыдæй дзӕнгӕрӕгмæ, мады ныстуан йæ æдзард чызгмæ.
Ацы ныстуан ӕцӕгдӕр ныффыста ныййарджытæй иу. Трагедийы хъӕлӕстӕ ам хъуысынц алырдыгӕй. Ӕппӕт залты ӕмæ стендты дӕр — амынӕты уæвджыты мысинӕгтӕ ӕмӕ теракты цардӕгас ӕвдисӕнтӕ. Уыдонӕн сӕ фылдӕр хай æрбахаста историйы ахуыргӕнӕг Гуыриаты Надеждӕ. Трагедийы фӕстӕ фыццаг бонты уый зылд райгуырӕн скъолайы пырхӕнтыл, мургай ӕмбырд кодта йӕ ахуырдзауты дзауматæ.
Алы сыгъд сыф, алы хъуымацы гӕппӕл дӕр арӕхстгай ӕрӕмбырд кодтой ӕрдӕгхӕлд скъолайы алы къуымтӕй ӕмӕ сӕ авджы бын бакодтой. Уыдон хуымӕтӕджы экспонаттӕ не сты, фӕлӕ экстремистты карз архайды ӕвдисӕнтӕ. Ӕрӕджы ма экспозици ноджыдӕр иу стендӕй баххӕст, витринӕмӕ кӕсгӕйӕ, зæрдæ сæнкъуысы. Сылгоймӕгтӕ ӕмӕ сывӕллӕттимӕ хæстмæ террористтӕ бацӕттӕ кодтой хӕцӕнгӕрзты ӕнӕхъӕн æмбырдгонд.
Автоматты хæйттæ, бастдзинады фæрæзтæ, рæмудзæн æрмæджытæ —тугдзыхтæ хӕцынмӕ сӕхи цӕттӕ кодтой карзæй ӕмӕ бирӕ рӕстӕг. Ууыл ма дзурæг сты сæ дзауматæ — йод, бинтытӕ ӕмӕ ма суанг дӕндӕгты пастӕ дӕр. Скъолайы æртæ бонæй фылдæр фæуынвæнд кодтой. Ам ма ис иу стӕм экспонат дӕр – автомобилон номыр “А8130СЕ” — амынӕты уæвджытæй йӕ бирӕтӕ ӕнӕ æркæсгæй хъуыды кӕнынц. Уый 22 азы размӕ уыд террористты хæдтулгæтæй иуы.
Ныр æртæ азæй фылдæр Школа номер 1 у бӕстӕйы терроризмы ныхмæ сӕйраг центр. Алы сентябры дӕр комплексмӕ дарддӕр цӕуынц адӕм ӕппӕт дунейӕ дӕр, цӕмӕй сӕхи цӕстӕй феной, Беслӕны сывӕллӕттӕ уыцы 3 ӕвирхъау боны цы бавзӕрстой, уый. Трагикон цаутӕ мысын зын у, фæлæ нын сæ ферох кæныны бар нæй.
Санаты Давид, Туаты Валерия
