Фæсивæдæн сæ курдиат райхалынмæ хорз гæнæнтæ ис? Ацы фарстаимæ сфæнд кодтам нæ республикæйы культурæйы артдзæстытæ бабæрæг кæнын, райдыдтам Хуымæллæгæй. Хъæуы культурæйы хæдзар бирæ фæлтæртæн фæлæггад кодта. У 60-æм азты амад, 2015 азы та уыд бындуронæй цалцæггонд. Ныртæккæ дзы архайд цæуы 6 здæхтмæ гæсгæ. Хæдахуыр артистты курдиат ахадгæ у, æви нæ?
Балхонæг хъæбатырыл æмдзæвгæ кæсы сывæллæтты театр “Нæртоны” архайæг Сугъаты Алан. Уæлдай йæ хъус дары аив дзырдмæ. Чи зоны, куыд уыдзæни фидæны? Æмæ лæппу, йæ фыд Сугъаты Хъазыбегау, адæмон артист суыдзæн, æнæхъæн Ирыстоны дæр хъуыстгонд адæймаг. Ныртæккæ фæсивæд сæ разамонæг Кцойты Фатимæимæ цæттæ кæнынц радон премьерæ — “Гæды лæг, кæнæ нæ пъырыстыф сæрра”. Расыггæнаг, фæлæ цыргъзонд æмæ хин нæлгоймаг Умархан ссардта æхца. Зоны, йæ ус æдылыдзæф æмæ дзæгъæлдзых у. Куы йын схъæр кæна хъуыддаг,уæд ыл комдзог рацæудзæн.
Æвзонг артисттæ сты фестиваль “Амыраны рухсы” æппынæдзухы уæлахиздзаутæ. Сыхаг агъуысты — кафты ансамбль “Хуры тынтæ”, йæ разамонæг Джиголаты Давид. Репетицион зал фыццаг бацахсынц кæстæр къорды сабитæ. Уыдон нырма сæ фыццаг къахдзæфтæ кæнынц.
Репертуары, нæхиуæттæй уæлдай, ис Кавказы бирæ адæмыхæттыты кæфтытæ. Куыддæр сæ сæвæрынц, афтæ уал сæ се ‘мхъæуккæгты размæ рахæссынц. Дарддæр сыл тыхджын къухæмдзæгъдимæ сæмбæлынц бæстæйы алы къуымты аивадуарзджытæ дæр. Æмæ та сæ уæлахизты æвæрæн ногтæй баххæст кæнынц. Кокайты Елизаветæ ардæм хæрзчысылæй æрбацыд. Йæ ‘мхъæуккаг тæмæнкалгæ стъалы Адырхаты Светланæйау, кафты базыртыл аивады бæрзæндтæм бæллы.
Хуымæллæджы театр та у республикæйы рагондæртæй иу. Раздæр уыд драмон къорд, цыдысты йæм хъæуы фæсивæд. Фыццаг спектакльтæ сæвæрдтой ивгъуыд æнусы 30-æм азты. Уæдæй рæзын райдадтой æмæ 1961 азы райстой адæмоны ном. Æнусон историимæ коллектив бирæ Гран-притæ рамбылдта. Фарон дæр “Театралон уалдзæджы” фестивалы фыццаг бынæттæ райстой дыууæ номинацийы: “Нæлгоймаджы хуыздæр роль” æмæ “Хуыздæр режиссурæ”. Уалдзæгмæ цæттæ кæнынц радон премьерæ — Айларты Асæхмæты пьесæ “Къонайы хъарм”.
Хъæуы ма æртæ ацæргæ сылгоймаджы баззад, фæлæ никуыдæм комынц. Сæ къона, сæ уæлмæрдтæ дзæгъæл куыд ныууадзой? Спектакль у трагикомедийы жанры. Адæмон театрæн Айларты Асæхмæт разамынд дæтты ныр 6 азы.
Адæмон инструменттыл цæгъдын кæй фæнды, уыдонæн дæр — гæнæнтæ. Ам ис адæмон инструментты ансамбль. Фæсивæд цæгъдынц балалайкæтæ æмæ дала фæндыртыл. Уымæй уæлдай, фæндырдзæгъдджыты студи. Хъæуы культурæйы артдзæстмæ цæуы 150 сывæллоны.
Культурæйы хæдзары кусджыты ныхæстæм гæсгæ, фарон ам сарæзтой 70 мадзалæй фылдæр. Архайынц егъау фестивальты дæр. Рахизфарсы районы кафджыты цыппар къорды ивгъуыд аз райстой æмæ сфидар кодтой адæмон æмæ фæзминаджы ном, се ‘хсæн Хуымæллæджы “Хуры тынтæ” дæр.
Хуыгаты Батрадзы ныхæстæм гæсгæ, инструменттæ нæуæвыны тыххæй архайд иу ран дæр нæ лæууы. Уый хыгъд, ацы хъуыддаджы фæкæсын кæмæ хъæуы, ахæм хъæутæ ис.
Архайдмæ цæст дарынц адæмон сфæлдыстады хæдзар æмæ театралон архайджыты цæдис дæр. Республикон фестиваль “Ирон фæндыр” ацы аз ацæудзæн Беслæны.
Дзæдзойты Фатимæ
