Рак 21-ӕм ӕнусы парахатдæр æмæ тæссагдæр рын. Æрвылмæй æвзæр низæй дунейы дзæбæх кæнынц милуан ӕмӕ 500 адӕймаджы онг, афæдзмæ йæ амæттæгтæ нымад цæуынц дӕсгай милуантӕй. Иунӕг мадзал — тынты терапи, фӕлӕ ам дӕр алцы бӕлвырд нӕу. Йӕ фӕстиуджытӕ арæх низæй фылдæр зиан æрхæссынц.
Уыцы ивддзинæдтæ рынчынæн алкæддæр тæссаг вæййынц, хатгай та – мӕлӕтдзаг дӕр. Уæззау фæстиуджытæй хи куыд бахизын хъӕуы, кӕнӕ сын сӕ тых куыд фӕрогдӕр кӕнын хъӕуы — ацы фарстæн Дзампаты Жаннӕ ныр цалдæр азы агуры дзуапп.
Иртасӕн куыст нырма райдиан къæпхæныл ис. Уыцы сау ӕмӕ сырх стъӕлфытӕ сты егъау (пупочная, кæй хонынц), уыцы дадзины эндотелиалон чырӕгтӕ, ӕндӕр хуызы дзургӕйӕ та дадзины мидӕггаг хай. Уыдоны дӕнцӕгыл специалист ахуыр кӕны чырæгты къорды уаг тынтæ сæм куы фæхæццæ вæййынц, уæд. Хъуыддаг хуыздæр сбæлвырд кæнынæн микроорганизмтӕ сырх ахорӕнӕй сахуырстой.
Афтӕ та ӕвӕрд сты, цы чырæгтæй нæма спайда кодтой, уыдон. Ахуыргонд куыд зӕгъы, афтӕмӕй уый архайы ӕрмӕг буары алы хӕйттӕй исыныл, цӕмӕй иртасӕн куыст уа бæстондæр. Ныртӕккӕ куыст микроскоп ӕмӕ пробиркӕтимӕ цӕуы æмæ бирӕ бæлвырддзинæдтæ нæй, фӕлӕ фидӕны Жаннӕ удӕгас организмтӕм дӕр æркæсынмæ хъавы.
Иртæстытæ райдайдзысты зымӕджы. Сæ фæрцы базондзысты, бӕлвырд цы расайы æвзæр фæстиуджытæм, организм куыд дзуапп дæтты, уый. Кӕронбӕттӕны — тыннывӕндын бантысдзӕн ахадгӕдӕр ӕмӕ ӕнӕниздзинадӕн къаддӕр фӕстиуджытимӕ кæнын. Ныхӕстӕй хуымæтæг зыны, фæлæ хъуыддагæй та бирæ зындæр у.
Финансты фарста дӕр ахадгæ у — ӕппӕт иртасӕн куыстытӕ аслам нӕ уайынц, иуӕй-иу ифтонггарз та лабораторийы уæвгæ дæр нæй. Уымæн та сын æххуыс у грант. Йæ фӕрцы фӕрӕзты фарста сæхгæдтой, техникӕйыл дæр ныхас нӕ цӕуы — Жаннӕ йӕ куыстыты зынгӕ хай сараздзӕн Дубнӕйы, Ядерон иртæстыты иугонд институты.
Хъуыдытӕ иууылдӕр ныртӕккӕ сты ӕрмӕст проектыл. Ахӕм ахсджиаг темӕ домы дӕргъвӕтин ӕмӕ бæстон куыст. Зæгъын ма хъæуы уый æмæ иртæстытæ æххуыс уыдзысты космосæй æрыздæхæг астронавттæн. Уыдонæн дæргъвæтин командировкæты фæстæ сæ æнæниздзинад фæцуды.
