Ӕвдӕм аз фӕд-фӕдыл Цӕгат Ирыстон фыссы Глобалон диктант. Ахуырад ӕмӕ наукӕйы Министрад цы акци расидт, уый æгас дунейыл апарахат. Кӕд фарон архайджытӕ уыдысты 8 мины бӕрц, уӕд абон бæрæггæнæн ноджы бӕрзонддӕр суынæй зӕрдӕ ӕвӕры. Ацы хатт егъау филологон цау баст у, бӕстӕйы Президент Уӕрӕсейы адӕмты иудзинады аз кӕй расидт, уыимӕ.
Спутникон ӕмӕ кабелон каналты комкоммӕ эфиры руаджы диктантæн арæнтæ нæй. Партӕты уæлхъус уыцы иу рӕстӕг — скъоладзаутӕ, хицауады уæнгтæ, пенсиисджытӕ. Цӕттӕ куыстытӕ арвитынӕн, скриншоттӕ ӕмӕ къамты фӕрцы, архайджытӕн радтой 30 минуты трансляцийы фæуды фӕстӕ.
Мӕскуыйы абон цӕры 60 мин иронӕй фылдӕр. Уыдонимӕ —ахуыргӕндтӕ, дохтыртӕ, инженертӕ ӕмӕ студенттӕ. Се ‘ппӕт дӕр баиу сты Ирон культурӕйы ӕхсӕнад “Фарн”-ы фӕрцы, цӕмӕй мадӕлон ӕвзаджы зонындзинӕдтӕ сбӕлвырд кӕной.
Студийы — алыхуызон дӕсныйӕдты минæвæрттæ. Текст фыссынц сæрмагонд æфсæддон операцийы ветеран Хъаныхъуаты Сергей, æхсæнадон змæлд “Иудзинад”-ы минӕвар Туаты Алан, стӕй профессионалон конкурсты уӕлахиздзаутӕ — ахуыргæнæг Гобозты Екатеринӕ ӕмӕ хъомылгӕнӕг Цӕгӕраты Индирӕ. Хистӕрты фарсмӕ — рӕзгӕ фӕлтӕр: олимпиадӕты архайджытæ Хуыбылты Сабинӕ ӕмӕ Челдыты Артур.
Диктант бакаст мадӕлон ӕвзаджы ахуыргӕнджыты регионалон конкурсы уӕлахиздзау, Беслӕнӕй ахуыргӕнӕг Ӕмбалты Валерия. Йӕ дикци ӕмӕ темпӕй аразгӕ уыд мингай архайджыты бæрæггæнæн. Тексты сæргонд — “Дыууӕ Иры”. 154 дзырды, 4 абзацы. “Иттӕг хорз” бæрæггæнæн райсынæн хъуыди æрымысын дывӕргонд ӕмхъӕлӕсонтæ, вазыгджын дзырдтӕ ӕмӕ сæрмагонд номдарты растфыссынад. Тексты — хъуыдыйæдтæ æмхуызон уæнгтимæ, стæй æнæбæттæг вазыгджынтæ дæр.
Санкт-Петербургимæ бастдзинад сарæзтой кæронбæттæны. Уӕрӕсейы культурон столицӕ у ахсджиаг центр ирон диаспорӕйӕн. Сӕ зонындзинæдтæ сбӕрӕг кӕнын сфӕнд кодтой не ‘мбӕстӕгтӕй дӕсгӕйттӕ — ӕхсӕнад “Алани”-йы уӕнгтӕ ӕмӕ æвзаджы клуб “Дзырд”-ы активисттӕ.
2026 азы глобалон диктанты хатдзӕгтӕ мыхуыргонд ӕрцӕудзысты республикӕйы ахуырад ӕмӕ наукӕйы Министрады официалон сайтыл. Фæлæ сӕйрагдæр бӕрӕггӕнӕнтæ не сты. Мадзаларазджытæ ногæй зæрдыл лæууын кæнынц, мадæлон æвзагыл дзурын куыд ахсджиаг у, уый, кæй йæ хъæуы хъахъхъæнын, кæстæртæн дæттын æмæ, иронау дзурынмæ чи тырны, уыдонæй алкæмæндæр зæрдиагæй æххуыс кæнын.
